Ligji për përfaqësim të drejtë në debat publik, analistët e vlerësojnë më të mirë se “Balanceri”

Të hënën, ekspertët do të debatojnë për Ligjin për përfaqësim të drejtë, në një dëgjesë publike të caktuar në Kuvend, ku pritet të dëgjohen argumente nga të gjitha aspektet para se të fillojë shqyrtimi në seancë plenare. Shumica e analistëve politikë e vlerësojnë këtë zgjidhje si më të mirë në krahasim me të ashtuquajturin “Balanceri”, i cili sipas tyre kishte prodhuar abuzime të shumta.

Sipas analistit politik Petar Arsovski, ligji i ri e ruan parimin e përfaqësimit të balancuar në administratën publike, por ndryshon mënyrën se si zbatohet ai në procedurat administrative, duke i dhënë përparësi meritokracisë.

“Me ligjin e ri, obligimi për pranim të balancuar në administratën publike mbetet, por ndryshojnë kushtet e zbatimit. Në këtë kuptim, është zgjidhje më e mirë sepse e vendos meritokracinë para balancimit etnik. Në rast se kandidatët janë me pikë të afërta, përparësi ka profesionalizmi,” deklaron Arsovski.

Partitë shqiptare në opozitë e kundërshtojnë ligjin, veçanërisht mënyrën e miratimit të tij me të ashtuquajturin shumicë të vogël të Badenterit, pra me shumicën e deputetëve të komuniteteve të pranishëm në seancë. Sipas tyre, kjo mënyrë rrezikon përfaqësimin e drejtë dhe konsensusin ndëretnik.

Arsovski vlerëson se do të ishte më mirë që ligji të miratohej me shumicë më të gjerë Badenteri, por thekson se edhe mënyra aktuale e miratimit nuk e bën atë zgjidhje të gabuar.

“Debati politik rreth ligjit më shumë sillet rreth mbështetjes politike sesa përmbajtjes së tij. Ideale do të ishte të kalonte me shumicë të gjerë Badenteri, por edhe kështu është më mirë se zgjidhja e mëparshme,” shton ai.

Ligji ka kaluar edhe filtrin juridik të Komisionit të Venecias. Në të theksohet se kualifikimet, profesionalizmi dhe kompetenca janë kriteret primare, ndërsa përkatësia në një komunitet të nënpërfaqësuar mund të merret parasysh vetëm si kriter sekondar në rast të barazisë së kandidatëve.

Me ligjin e ri nuk do të vlejë më vetëdeklarimi i lirë i përkatësisë etnike, por do të kryhen verifikime më të detajuara të të dhënave personale për të parandaluar keqpërdorimet në konkurse. Për deklarim të rremë etnik parashikohen edhe sanksione, ndërsa përgjegjësi ligjore do të mbajnë edhe drejtuesit e institucioneve që nuk e zbatojnë ligjin.

Zbatimin e ligjit do ta monitorojë një trup koordinues i veçantë. “Balanceri” është shfuqizuar më herët me vendim të Gjykatës Kushtetuese, pasi u vlerësua se cenonte parimin e profesionalizmit dhe të drejtën kushtetuese për punësim dhe zgjedhje të lirë të vendit të punës.